Verschillende soorten schroevendraaiers en hun toepassingen

Je gebruikt voortdurend schroevendraaiers, maar wist je dat er meer soorten zijn dan alleen de platte en Phillips-schroevendraaier? Lees verder en ontdek welke schroevendraaier het meest geschikt is voor je volgende klus. Bekijk deze gids over soorten schroevendraaiers en hun toepassingen voor een compleet overzicht.

Wat is een schroevendraaier?

Een schroevendraaier is een eenvoudig handgereedschap dat vooral wordt gebruikt om schroeven in verschillende materialen, zoals hout, metaal of kunststof, vast of los te draaien. Het is een van de meest basale en onmisbare gereedschappen in elke gereedschapskist.

Belangrijkste onderdelen van een schroevendraaier

Een standaard schroevendraaier bestaat uit drie basisonderdelen:

• Handgreep
  De handgreep is het deel waar je het gereedschap vasthoudt. Deze is meestal van kunststof of rubber, zodat je hand niet wegglijdt. Sommige handgrepen zijn gevormd naar je handpalm voor extra comfort.
• Schacht
  De schacht is een metalen staaf die de handgreep met de punt verbindt. Deze brengt de draaikracht over op de schroef.
• Punt (of blad)
  De punt past bij de vorm van de schroefkop. Veelvoorkomende soorten zijn plat, Phillips en Torx. Met de juiste punt voorkom je dat de schroevendraaier wegglijdt en de schroef beschadigt.

Veelvoorkomende toepassingen van schroevendraaiers

Je gebruikt schroevendraaiers voor allerlei dagelijkse klussen. Je hebt ze nodig om meubels in elkaar te zetten, elektronica te repareren en losse kastdeuren vast te draaien. Werk je aan fietsen of auto’s, dan zijn schroevendraaiers handig voor het repareren van onderdelen en het openen van afdekkingen.

Elektriciens hebben speciale geïsoleerde schroevendraaiers nodig om veilig te kunnen werken. In sommige sectoren worden schroevendraaiers met unieke punten gebruikt voor beveiligingsschroeven die je niet gemakkelijk met standaardgereedschap kunt openen. 

Verschillende soorten schroevendraaiers

Schroevendraaiers zijn er in allerlei uitvoeringen, elk geschikt voor een bepaald type schroef. Als je de belangrijkste soorten kent, kun je het juiste gereedschap kiezen en beschadiging van schroeven of gereedschap voorkomen.

• Platte schroevendraaiers

Platte schroevendraaiers, ook wel sleufschroevendraaiers genoemd, hebben een plat, recht blad. Ze passen in schroeven met één rechte, smalle sleuf. Je vindt deze schroeven in oudere meubels en bij eenvoudige klussen.

Platte schroevendraaiers zijn eenvoudig, maar niet ideaal voor klussen waarbij veel kracht nodig is. Bij zware belasting kan het blad gemakkelijk uit de sleuf schieten. Toch zijn ze handig, vooral voor elektronica, houtbewerking en stopcontacten. Weet je niet waar je moet beginnen, dan is een platte schroevendraaier altijd een basisgereedschap om bij de hand te hebben.

• Pozidriv-schroevendraaiers

Pozidriv-schroevendraaiers lijken op Phillips-schroevendraaiers, maar er zijn belangrijke verschillen. De punt heeft extra ribben tussen de armen van het kruis, waardoor hij beter grip heeft op de schroef. Door dit extra contact kun je meer kracht zetten zonder dat de punt uit de schroef schiet.

Deze schroevendraaiers worden veel gebruikt in Europa, bijvoorbeeld voor het monteren van meubels en machines. Net als Phillips-schroevendraaiers zijn ze verkrijgbaar in verschillende maten. Gebruik een Pozidriv-schroevendraaier met een Pozidriv-schroef. Gebruik je een Phillips-schroevendraaier voor een Pozidriv-schroef, of andersom, dan kan er schade ontstaan.

• Torx-schroevendraaiers

Torx-schroevendraaiers, ook wel ster- of zespuntsschroevendraaiers genoemd, hebben een punt die in stervormige schroefkoppen past. Je komt ze tegen in auto’s, computers, elektronica en fietsen. Dankzij het stervormige ontwerp glijdt het gereedschap minder snel weg en kun je meer kracht zetten.

Torx-schroeven zijn verkrijgbaar in de maten T1 tot en met T100. Voor thuisgebruik zijn T10 tot en met T40 het meest gangbaar. Deze schroevendraaiers zijn vooral populair wanneer een stevige, veilige montage belangrijk is, bijvoorbeeld bij het bouwen van elektronica of autoreparaties.

• Zeskantschroevendraaiers

Zeskantschroevendraaiers zijn bedoeld voor schroeven met een zeskantige kop. Je gebruikt ze vooral voor het monteren van meubels, klussen aan fietsen en het repareren van machines. Ze worden soms inbusschroevendraaiers genoemd en passen in schroeven met een binnenzeskant.

Werk je met bouwpakketten of elektronica, dan is een zeskantschroevendraaier onmisbaar.

Je vindt zowel L-vormige inbussleutels als modellen met een standaard schroevendraaierhandgreep. Sommige hebben een kogelkop, waarmee je schroeven schuin kunt draaien; handig op krappe plekken. Omdat zeskantschroeven veel voorkomen, is het verstandig om een paar zeskantschroevendraaiers in huis te hebben.

• Phillips-schroevendraaiers

Phillips-schroevendraaiers zijn bedoeld voor kruiskopschroeven. De punt ziet eruit als een plusteken en past diep in de kruisvormige sleuf van de schroef. Je vindt ze in allerlei huishoudelijke artikelen, speelgoed en apparaten.

Dankzij het unieke ontwerp glijdt de schroevendraaier minder gemakkelijk uit de schroef dan een platte schroevendraaier. Phillips-schroevendraaiers hebben genummerde maten, waarbij nr. 2 het meest gangbaar is voor standaard schroeven. Voor kleinere klussen gebruik je eventueel nr. 0 of nr. 1.

• Robertson-schroevendraaiers

Robertson-schroevendraaiers, in 1908 ontwikkeld door de Canadees P.L. Robertson, hebben een vierkante punt. Deze schroeven worden veel gebruikt in de houtbewerking en bouw, en in allerlei producten van Canadese makelij.

De vierkante uitsparing zorgt voor een stevige pasvorm, voorkomt wegglijden en vermindert vermoeidheid in je hand. Daardoor zijn deze schroevendraaiers bijzonder handig als je veel schroeven moet draaien of onder lastige hoeken werkt.

Robertson-schroevendraaiers zijn verkrijgbaar in vier standaardmaten, elk met een eigen kleur:

• #0 (oranje) – voor heel kleine schroeven
• #1 (groen) – voor kleine schroeven
• #2 (rood) – meest gangbare maat
• #3 (zwart) – voor grote schroeven

Phillips-schroeven zijn ontworpen om bij veel kracht uit de schroef te schieten, maar Robertson-schroeven blijven stevig vastzitten. Daardoor kun je met één hand de schroef op zijn plaats houden en indraaien. Dat maakt ze bij veel klussen sneller in gebruik.

• Tri-Wing-schroevendraaiers

Tri-Wing-schroevendraaiers zijn bedoeld voor schroeven met een driehoekige sleuf met drie vleugels. Je ziet ze in elektronica, spelcomputers en kleine apparaten. Ze helpen fabrikanten producten tegen manipulatie te beveiligen, zodat je het juiste gereedschap nodig hebt om ze te openen.

Repareer je graag elektronica of pas je apparaten aan, dan hoort een Tri-Wing-schroevendraaier in je gereedschapskist. Deze komt minder vaak voor dan de zeskant- of Robertson-schroevendraaier, maar is voor sommige reparaties aan elektronica de enige optie. 

• Clutch-schroevendraaiers

Clutch-schroevendraaiers hebben een unieke vorm, een beetje als een zandloper of vlinderdas. Dit ontwerp kwam veel voor in auto’s en apparaten uit het midden van de twintigste eeuw. Je komt Clutch-schroeven waarschijnlijk tegen bij het repareren van oude voertuigen of vintage apparatuur.

Belangrijke feiten over Clutch-schroefkoppen:

• Er zijn twee hoofdtypen: 
  • Type A (ouder, afgeronde uiteinden) 
  • Type G (nieuwer, rechte randen)
• Gebruikt in voertuigen van General Motors en veel zwaar materieel
• Soms gebruikt in apparaten en aanhangwagens

Werk je aan oudere machines, dan heb je mogelijk een Clutch-schroevendraaier nodig. Deze zijn tegenwoordig minder gangbaar, dus moet je misschien op zoek naar speciale gereedschapssets om dit soort schroeven te kunnen verwerken.

• Schroevendraaiers met verwisselbare bits

Met een schroevendraaier met verwisselbare bits heb je één handgreep en meerdere bits bij de hand. Dat bespaart ruimte in je gereedschapskist. De handgreep is hol, zodat je de bits erin kunt bewaren. Je verwisselt ze al naargelang de klus. 

Zo kun je eenvoudig wisselen tussen Phillips-, platte en speciale punten zonder een ander gereedschap te pakken.

Deze schroevendraaiers zijn verkrijgbaar als gewone of rateluitvoering, zodat je de voordelen van beide hebt. Sets met verwisselbare bits zijn ideaal voor reparaties aan elektronica, fietsen of meubels met allerlei verschillende schroeven.

• Ratschroevendraaiers

Een ratschroevendraaier is een handgereedschap met een speciaal handvat dat gemakkelijk in de ene richting draait, maar niet terugdraait in de andere richting. Dankzij dit ratelmechanisme hoef je je pols niet telkens op te tillen en opnieuw te positioneren, waardoor je veel sneller schroeven kunt indraaien.

Met een schakelaar op het gereedschap verander je de draairichting: vooruit om schroeven in te draaien en achteruit om ze eruit te draaien. Wil je meer controle of werk je op een krappe plek, dan kun je de ratel vergrendelen zodat de schroevendraaier als een normaal model werkt.

De juiste schroevendraaier kiezen

De juiste schroevendraaier kiezen begint met weten welke schroefkop je voor je hebt en hoe de handgreep en het materiaal van het gereedschap je klus kunnen beïnvloeden. Door hier goed op te letten, bespaar je tijd, voorkom je schade en werk je veiliger.

De schroevendraaier op de schroef afstemmen

Je moet de punt van je schroevendraaier afstemmen op de schroefkop. Anders loop je het risico de schroef of het gereedschap te beschadigen. Met de verkeerde schroevendraaier kan de schroefkop dolgedraaid raken of kan de punt wegglijden. Zorg dat de punt stevig in de uitsparing van de schroef past. 

Veelvoorkomende typen zijn plat, Phillips, Torx, zeskant en Robertson. Plat en Phillips komen het meest voor, maar Torx vind je in elektronica en zeskant bij meubels.

Snelle tip: glijdt de schroevendraaier weg of zit hij los, stop dan en controleer of je het juiste type en de juiste maat hebt.

Let op het materiaal en het type handgreep

Het materiaal en de vorm van de handgreep kunnen veel verschil maken voor het comfort en de kracht die je kunt zetten.

Metalen schachten zijn meestal gemaakt van gelegeerd staal voor extra stevigheid. Goedkopere modellen kunnen van zachter metaal zijn en makkelijker buigen.

Ook het ontwerp van de handgreep is belangrijk. Sommige handgrepen zijn breed voor een betere grip en meer draaikracht, terwijl andere slank zijn voor krappe ruimtes. Kies een handgreep die prettig in je hand ligt en past bij de klus. Handgrepen van rubber of kunststof met structuur bieden meer comfort en voorkomen wegglijden, vooral als je handen zweterig of vettig worden.

Onderhouds- en verzorgingstips

Door goed voor je schroevendraaiers te zorgen, gaan ze langer mee en werken ze beter.

• Na gebruik schoonvegen: Veeg je schroevendraaier na gebruik altijd schoon. Vuil en vet kunnen de handgreep glad maken en het metaal na verloop van tijd beschadigen.
• Regelmatig controleren: Controleer je schroevendraaiers regelmatig op losse handgrepen, scheuren en andere tekenen van slijtage. Gooi exemplaren met ernstige schade weg of vervang ze.
• Droog bewaren: Bewaar je schroevendraaiers op een droge plek om roest te voorkomen. Een gereedschapskist met aparte vakken of een rek aan de muur is een goede optie. 
• Houd de punten scherp: Zorg dat de punten scherp blijven en niet verbogen of vervormd raken. Merk je dat een punt bot of beschadigd is, dan kun je deze slijpen met een slijpschijf. Koel de punt met water om oververhitting te voorkomen. 

Als je schroevendraaiers in goede staat houdt, heb je altijd het juiste gereedschap bij de hand wanneer je het nodig hebt.

Conclusie

Ga bij het kopen van nieuwe schroevendraaiers niet voor minder: investeer in een kwalitatieve set met comfortabele handgrepen, zodat je handen ook tijdens lange klussen prettig aanvoelen.