Brushless verwijst naar een type motor dat in elektrisch gereedschap wordt gebruikt. Deze motor wordt ook wel een borstelloze gelijkstroommotor genoemd. Misschien weet je nog weinig over borstelloos elektrisch gereedschap, vergeleken met de traditionele motor met koolborstels.
Dit artikel behandelt de werking en toepassingen van borstelloze motoren en vergelijkt ze met motoren met koolborstels. Zo krijg je meer inzicht in deze twee soorten elektrisch gereedschap en kun je een weloverwogen aankoopbeslissing nemen.
Borstelloze technologie uitgelegd
Zoals de naam al zegt, werken borstelloze motoren zonder de koolborstels en commutator die je in traditionele motoren vindt. Deze borstels maken deel uit van een systeem dat stroom naar het draaiende deel van de motor, de rotor, leidt. Bij een borstelloze motor neemt een elektronische regelaar de functie van de borstels over en levert deze stroom aan de motorwikkelingen.
Bij dit ontwerp zijn de permanente magneten bevestigd aan de rotor (het draaiende deel), terwijl de elektromagneten in de stator stilstaan. De elektronische regelaar schakelt het magnetische veld in de stator snel om, zodat de permanente magneten op de rotor worden aangetrokken en afgestoten en deze gaat draaien.
Doordat de borstels ontbreken, is er geen fysiek contact dat wrijving en slijtage veroorzaakt. Daardoor reageert de motor sneller en kan hij zijn snelheid en vermogen aanpassen aan de taak, zonder de beperkingen van een systeem met borstels en commutator.
Borstelloze motoren versus motoren met koolborstels
Wat zijn de verschillen tussen motoren met en zonder koolborstels? Hieronder vind je een overzicht.
| Kenmerk | Borstelloze motoren | Motoren met koolborstels |
|---|---|---|
| Commutatie | Elektronische regelaar | Mechanische commutator en koolborstels |
| Wrijving en warmteontwikkeling | Lager doordat er geen koolborstels zijn | Hoger, wat leidt tot slijtage en verlies aan efficiëntie |
| Onderhoud | Minimaal, geen koolborstels die vervangen moeten worden | Koolborstels moeten regelmatig worden vervangen |
| Reactie op belasting | Automatische aanpassing | Handmatige aanpassing vereist |
| Efficiëntie en accuduur | Hogere efficiëntie en langere gebruiksduur | Minder efficiënt en kortere accuduur |
Voor- en nadelen van borstelloze motoren
Als nieuwe technologie heeft een borstelloze motor zowel voor- als nadelen.
Voordelen van borstelloze motoren
Een borstelloze motor biedt verschillende voordelen:
- Geen fysieke koolborstels en commutator： Borstelloze motoren hebben niet de koolborstels of commutator die je in motoren met koolborstels vindt. In plaats daarvan gebruiken ze een kleine printplaat om de stroomtoevoer naar de wikkelingen rond de magneten op de rotor te regelen. Dankzij dit contactloze, wrijvingsvrije ontwerp zijn er meer vermogen, koppel en snelheid mogelijk zonder oververhitting.
- Minder onderhoud nodig: Omdat er geen wrijvingsveroorzakende koolborstels zijn die na verloop van tijd slijten, gaan borstelloze gereedschappen tot 50% langer mee dan gereedschap met koolborstels. Ze vereisen minder onderhoud, omdat je niet om de paar jaar koolborstels hoeft te vervangen.
- Compacter en lichter: Doordat koolborstels en een commutator ontbreken, kunnen borstelloze gereedschappen kleiner en lichter worden gemaakt. Daardoor zijn ze gemakkelijker langdurig te gebruiken en passen ze beter in krappe ruimtes.
- Hogere efficiëntie: Borstelloze motoren kunnen op accuvoeding vaak tot 50% langer werken dan motoren met koolborstels. De elektronische regeling past het vermogen aan de taak aan, waardoor de accu optimaal wordt benut en er minder energie verloren gaat.
- Stiller in gebruik: Doordat er in de motor geen fysiek contact is, maken borstelloze gereedschappen minder geluid en trillingen dan varianten met koolborstels.
Nadelen van borstelloze motoren
Een borstelloze motor is niet perfect. Dit zijn de nadelen:
- Hogere kosten: Borstelloze motoren zijn doorgaans duurder dan motoren met koolborstels vanwege de complexe elektronische besturing die nodig is. De extra elektronica en regelcircuits verhogen de productiekosten
- Complex onderhoud: Voor reparatie en onderhoud van borstelloze motoren zijn specialistische kennis en apparatuur nodig, waardoor ze minder toegankelijk zijn voor de gemiddelde gebruiker. Door de extra complexiteit is de kans op storingen ook groter dan bij eenvoudigere ontwerpen met koolborstels.
- Hoger stroomverbruik van de regelaar: De elektronische regelaar van een borstelloze motor verbruikt extra stroom, waardoor het efficiëntievoordeel ten opzichte van motoren met koolborstels iets kleiner wordt.
- Gevoelig voor extreme omstandigheden: Sommige gebruikers melden dat borstelloze gereedschappen gevoeliger kunnen zijn voor extreme temperaturen, vochtigheid en andere omgevingsfactoren dan gereedschap met koolborstels.
- Stapsgewijze snelheidsregeling: Borstelloos gereedschap met een variabele snelheidsschakelaar kan merkbare afzonderlijke snelheidsstappen hebben, terwijl gereedschap met koolborstels vaak een soepelere, traploze snelheidsregeling biedt.
Motoren met en zonder koolborstels hebben allebei hun eigen kenmerken. Houd bij je aankoop rekening met verschillende factoren, zoals je budget, het gebruik en andere zaken die voor jou belangrijk zijn.
Toepassingen van borstelloos elektrisch gereedschap
Sinds de introductie van borstelloze technologie worden borstelloze motoren in veel soorten gereedschap gebruikt, zoals borstelloze boormachines en zagen.
- Boormachines en schroefmachines: Combisets met een borstelloze boor-/schroefmachine zijn erg populair voor algemene doe-het-zelfklussen en bouwwerkzaamheden.
- Slagschroevendraaiers en slagmoersleutels: Borstelloze slagschroevendraaiers leveren veel koppel in een compacte behuizing, zodat je bevestigingsmiddelen kunt indraaien. Slagmoersleutels leveren nog meer koppel voor bijvoorbeeld het verwijderen van wielmoeren.
- Zagen： Er zijn borstelloze cirkelzagen, reciprozagen, decoupeerzagen en doorslijpgereedschappen voor het zagen van hout en metaal.
- Slijpmachines en schuurmachines: Met borstelloze haakse slijpers en schuurmachines kun je krachtig slijpen, schuren en polijsten zonder netsnoer.
- Bovenfrezen en schaafmachines: Met compacte borstelloze bovenfrezen en schaafmachines kun je eenvoudig afwerkranden frezen en oppervlakken glad maken.
- Tackers: Met borstelloze accu-tackers kun je sneller spijkeren dan met een hamer en beweeg je je gemakkelijk over de werkplek.
- Tuingereedschap: Borstelloze motoren worden gebruikt in grastrimmers, bladblazers, kettingzagen en ander accu-aangedreven tuingereedschap voor betere prestaties.
Innovaties in borstelloos elektrisch gereedschap
De introductie van borstelloze motortechnologie in elektrisch gereedschap heeft tot tal van innovaties geleid:
- Vooruitgang in accugereedschap: Doordat borstelloze motoren kleiner en lichter zijn geworden, is er kleiner en lichter accugereedschap beschikbaar dat gemakkelijker te hanteren is, vooral in krappe ruimtes.
- Betere prestaties van gereedschap: Elektrisch gereedschap met borstelloze technologie levert efficiënter vermogen. Dat betekent dat je gereedschap krijgt dat niet alleen krachtiger is, maar ook langer meegaat dan gereedschap met een motor met koolborstels.
Onderhoudstips
Goed onderhoud van je borstelloze elektrische gereedschap is essentieel voor een lange levensduur en optimale prestaties.
In dit gedeelte lees je hoe je de levensduur van je gereedschap verlengt en de beste werkwijzen volgt.
De levensduur van je gereedschap verlengen
Borstelloos gereedschap is ontworpen om gemakkelijker te onderhouden dan gereedschap met koolborstels. Omdat er geen koolborstels vervangen hoeven te worden, heb je minder onderhoudswerk. Toch zijn er enkele stappen die je moet nemen:
- Reinigen: Veeg het gereedschap na elk gebruik schoon om vuil en stof te verwijderen.
- Blaas met perslucht eventuele deeltjes uit de motorbehuizing en de bewegende onderdelen.
- Accuonderhoud: Voor accugereedschap is het belangrijk om de stroomvoorziening in goede staat te houden.
- Bewaar accu’s op kamertemperatuur en laad ze op voordat ze helemaal leeg zijn.
- Opbergen: Goed opbergen is essentieel om je gereedschap in goede staat te houden.
- Bewaar je gereedschap op een schone, droge plek om het te beschermen tegen vocht en extreme temperaturen.
Beste werkwijzen
Efficiënt werken draait niet alleen om hoe je werkt, maar ook om hoe je met je gereedschap omgaat.
Houd rekening met deze tips:
- Door bewegende onderdelen regelmatig te controleren op slijtage en weerstand voorkom je grotere problemen later.
- Zorg dat de stroomvoorziening stabiel is en aansluit op de vereisten van het gereedschap, zodat de energie-efficiëntie behouden blijft.
- Als je het gereedschap binnen de beoogde capaciteit gebruikt, beperk je het geluid, voorkom je onnodige vonken en verminder je de algehele slijtage. Zo gaat je borstelloze gereedschap langer mee.
Volg deze stappen om je borstelloze gereedschap in topconditie te houden, zodat het klaar is voor de klus wanneer je het nodig hebt.
